Πατριάρχες και Θεσσαλοί Αρχιερείς στον αγώνα του 1821

Πατριάρχες και Θεσσαλοί Αρχιερείς στον αγώνα του 1821

Του Νικ. Γ. Παλάντζα

Είναι γνωστό ότι η Φιλική Εταιρεία επήγασε από την μέσην τάξιν (αστικήν) των Ελλήνων, όπως αναφέρει ο ιστορικός Ι. Φιλήμων στο βιβλίο του "Δοκίμιον περί της Φιλικής Εταιρείας".

Εν τούτοις το εθνεγερτήριο σάλπισμά της απευθύνθηκε σε όλα τα στρώματα και τις τάξεις της ελληνικής κοινωνίας.

Σε εκείνους όμως που κατ' εξοχήν απευθύνθηκε και από τους οποίους ζήτησε γενναία υλική και ηθική συνδρομή, συμπαράσταση, συμπαράταξη και καταφύγιο για την προετοιμασία, ήταν ο κλήρος της Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Και ο κλήρος με προεξάρχοντα το Πατριαρχείο της Κωνσταντινουπόλεως στη διετία 1819-1821, η συντριπτική πλειοψηφία των Αρχιερέων μυήθηκαν και έγιναν ενεργά μέλη της Φιλικής Εταιρείας και συνέδραμαν με προφυλάξεις και πάσαν μυστικότητα στους οραματισμούς και τις επιδιώξεις της Φιλικής Εταιρείας. Απ' όλα τα μέρη της Ελλάδος μαρτυρούνται Αρχιερείς μέλη της Φιλικής Εταιρείας.

Από τη Θεσσαλία αναφέρονται 1) ο Λαρίσης Πολύκαρπος, 2) ο Σταγών Αμβρόσιος και 3) ο Φαναριοφαρσάλων Δαμασκηνός.

Από τους 180 ή 200 Αρχιερείς της Ελλάδος οι 81 γνωστοί, ήταν μέλη της Φιλικής Εταιρείας.

Θεσσαλοί Αρχιερείς αγωνιστές
Οι Αρχιερείς ως υπεύθυνοι ταγοί του γένους, κάτω από το πέλμα του τυράννου, "στο στόμα του λύκου" διαβιούντες, έπρεπε να είναι αυτοσυγκρατημένοι "φρόνιμοι" προσποιηταί, κόλακες με "ευλύγιστη μέση" και απλόχερη γενναιοδωρία σε γρόσια, πεσχέσια, χαμόγελα ακόμα και αφορισμούς για να δείχνουν υποχωρητικοί. Κι αυτά όλα για το θεαθήναι για τα μάτια των δυναστών.

Επιτιμητικοί μέχρι, μάλιστα, παρεξηγήσεως προς τους ανυπόμονους και θερμόαιμους πατριώτες και συγχρόνως δραστήριοι και άγρυπνοι "φιλογενείς".

Όταν όμως ήχησαν οι σάλπιγγες της ελευθερίας οι Αρχιερείς εγκατέλειψαν τα προσχήματα και τα προσκυνήματα προς τους δυνάστες και μεταμορφώθηκαν σε σταυραετοί.

Έτσι βλέπουμε να σπεύδουν προς τις επαναστατημένες περιοχές από διάφορα μέρη και να συμπαρατάσσονται με κάθε τρόπο.

Όχι μόνο κληρικοί-Αρχιερείς αλλά και λαϊκοί Φαρσαλινοί γηγενείς τους οποίους θα παρουσιάσουμε σε επόμενες αναφορές.

Για να επιμεριστούμε στά καθ' ημάς, θα αναφέρουμε ότι:
Από τη Θεσσαλία άφησαν τους "θρόνους" τους και έσπευσαν στην επαναστατημένη περιοχή οι κάτωθι:
1. Ο ηλικιωμένος πλέον πρώτων Λαρίσης κύριλλος, μέλος της Φιλικής Εταιρείας
2. Ο πρώην Λαρίσης Πολύκαρπος
3. Ο Λαρίσης Μελέτιος
4. Ο Θαυμακού Κύριλλος
5. Ο Δημητριάδος Αθανάσιος
6. Ο Δημητριάδος Παρθένιος
7. Ο Σταγών (Καλαμπάκας) Αμβρόσιος, μέλος της Φιλικής Εταιρείας
8. Ο Φαναριοφαρσάλων Γεράσιμος, μέλος της Φιλικής Εταιρείας

ΘΥΜΑΤΑ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΣ
1. Γρηγόριος Ε' (1821) κρεμάστηκε Πάσχα 1821
2. Κύριλλος ΣΤ' κρεμάστηκε 17 Απριλίου 1821
3. Ευγένιος (1822)
4. Άνθιμος (1822-1824)
5. Χρύσανθος (1824-1826)
6. Αγαθάγγελος (1826-1830)

ΘΥΜΑΤΑ ΑΡΧΙΕΡΕΙΣ ΘΕΣΣΑΛΟΙ
1. πρώην Λαρίσης Πολύκαρπος
2. πρώην Λαρίσης Κύριλλος
3. Φαναριοφαρσάλων Γεράσιμος (1821-1822)

ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ
1. Επειδή πολλοί φιλίστορες ερευνητές ενδεχομένως θα ήθελαν να πληροφορηθούν, έστω σε αδρές γραμμές, το είδος της προσφοράς του μαρτυρίου ή του τόπου και του τρόπου του θανάτου των αναφερομένων Αρχιερέων, θα σημειώσουμε ότι μέσα στο χαμό εκείνου του ολέθρου, στο χαλασμό και τη δήωση ολόκληρων περιοχών, δεν υπάρχουν για τους περισσότερους πολλές ιστορικές αναφορές.

2. Εάν η προσφορά δεν είναι απ' όλους αυτή πρέπει να γνωρίζουμε ότι ο καθένας, ανάλογα με το τάλαντό του και από τη θέση και τις περιστάσεις όπου κλήθηκε να προσφέρει, βαρύτητα έχει το πνεύμα και η διάθεση με την οποία εγκολπώθηκαν το μήνυμα, το σκοπό λυτρώσεωςτου έθνους. Η προσφορά της ζωής.

3. Οπωσδήποτε υπάρχουν μελανά σημεία αξιοκατάκριτα τα στη ζωή πολλών απ' αυτούς, όπως π.χ. το αφοριστήριο του Πατριάρχη Γρηγορίου Β' κατακρίθηκε αργότερα από πολλούς ιστοριογράφους, αλλά η κρεμάλα του, το αίμα του, μας θυμίζουν το ιστορικό αξίωμα του ανεπανάληπτου Δημοσθένη: "Προς το τελευταίον εκβάν έκαστον των πριν υπαρξάντων κρίνεται.



 XX
back to top

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ