Φαρσαλινοί και Δομοκιώτες πρόσφυγες 40 χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821 στην περιοχή της Φθιώτιδας

Φαρσαλινοί και Δομοκιώτες πρόσφυγες 40 χρόνια μετά την Επανάσταση του 1821 στην περιοχή της Φθιώτιδας

Του Νικ. Γ. Παλάντζα

Μετά τη λήξη της Επανάστασης και την δημιουργία του ελληνικού κράτους πολλοί αγωνιστές, κυρίως αρματολοί και απόγονοί τους, επέστρεψαν στον τόπο τους.

Πολλοί άλλοι παρέμειναν στην ελεύθερη Ελλάδα, διότι οι ιδιαίτερες πατρίδες τους, όπως η Μακεδονία, τα νησιά, η Ήπειρος και η Θεσσαλία παρέμειναν ακόμη υπό τουρκική διοίκηση. Ζούσαν εκεί ως πρόσφυγες, φτωχοί, ταλαιπωρημένοι, μερικοί χωρίς οικογένεια και χωρίς καμία αναγνώριση ή δικαίωση από το επίσημο κράτος.

Θεσσαλούς πρόσφυγες και Φαρσαλινός συναντάμε: στο Ναύπλιο, στην Εύβοια, στην Αθήνα, στην Αταλάντη, όπως δείχνει το πλήθος των αιτήσεων και των πιστοποιητικών τους, τα οποία φυλάσσονται στα Αρχεία Αγωνιστών της Εθνικής Βιβλιοθήκης.

Εκτός από τους αγωνιστές στον Αγώνα του 1821 και πολλοί άμαχοι, ολόκληρες οικογένειες, από την περιοχή της Νοτιοδυτικής κυρίως Θεσσαλίας, είχαν καταφύγει στην ελεύθερη Ελλάδα καταδιωκόμενοι από τις τουρκικές Αρχές ή εξαναγκαζόμενοι για να αποφύγουν τα αντίποινα λόγω της συμμετοχής στον αγώνα κάποιου συγγενικού τους προσώπου.

Το 1836, σύμφωνα με ένα ανέκδοτο κείμενο που δημοσιεύτηκε πριν από αρκετά χρόνια, στην περιοχή της Αταλάντης είχαν εγκατασταθεί γύρω στις 380 οικογένειες προσφύγων, Θεσσαλών και Μακεδόνων.

Κάθε οικογένεια υπολογιζόμενη προς 5 άτομα μας δίδει τον αριθμό 1.500 ατόμων.

Οι Θεσσαλοί, με την ελπίδα να περάσουν στον τόπο τους ή με την προσδοκία να γίνει η Θεσσαλία ελεύθερη, συγκεντρώθηκαν στην περιοχή της Λαμίας, οι περισσότεροι. Από το 1836 μέχρι το 1862 πολλοί από αυτούς είχαν πεθάνει είτε λόγω ηλικίας, είτε λόγω κακουχιών εκ του πολέμου.

Όσοι Θεσσαλοί επέζησαν, το 1862 ανέρχονταν στα 500 άτομα. Από αυτούς ένας μεγάλος αριθμός καταγόταν από τα Φάρσαλα και τον Δομοκό.

Οι εγγεγραμμένοι άνω των 20 ετών φτάνουν τους 62. Τα Φάρσαλα και ο Δομοκός με τις επαρχίες τους αποτελούσαν έναν κάζα (επαρχία ή διοικητικό διαμέρισμα) με Τούρκο δήμαρχο ή έπαρχο, από το 1800 μέχρι το 1881.

Ο αριθμός αυτός γίνεται γνωστός από έναν κατάλογο ονομάτων ψηφοφόρων προσφύγων Θεσσαλών, ο οποίος συντάχθηκε από τη Νομαρχία της Φθιώτιδας.

Τον κατάλογο εντόπισε ο Γ. Κ. Λέλης στα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Αρχείο του Λαδά, φάκ. 77).

Οι εκ του καζά των Φαρσάλων και του Δομοκού καταγόμενοι ψηφοφόροι, έχοντες ηλικία άνω των 20 ετών, προσκλήθηκαν να εγγραφούν.

Αλλά είναι πολύ φυσικό οι Φαρσαλινοί και οι Δομοκιώτες που ζούσαν στα διάφορα χωριά της Φθιώτιδας δεν προσήλθαν όλοι να εγγραφούν στον εκλογικό κατάλογο για διάφορους λόγους.

Συνεπώς ο αριθμός των Φαρσαλινών και Δομοκιωτών είναι πολύ μεγαλύτερος διότι δεν αναφέρονται οι γυναίκες τους και δεν γνωρίζουμε πόσα ήταν τα παιδιά κάτω των 20 ετών.

Στο σημείωμα αυτό δεν θα αναφερθούμε στη διαδικασία εκείνων των εκλογών, ούτε στο αποτέλεσμα. Θα πούμε μόνο ότι η ψηφοφορία έγινε στις 6 Δεκεμβρίου 1862 στο Δημοτικό (το μοναδικό) Σχολείο από την 10η ώρα πρωινή μέχρι την 4η απογευματινή και ότι ψήφισαν 62 Φαρσαλινοί και Δομοκιώτες.

Με βάση τον τόπο καταγωγής τους είναι οι εξής:
Α) Από τον Δομοκό
1. Αβαρίτζα (Μελιταία) άτομα 2
2. Αγόριανη (Εκκάρα) άτομα 2
3. Αλήφακας (Καρυές) άτομα 6
4. Δομοκός άτομα 22
5. Νιχώρι (Νεοχώρι) άτομα 1
6. Νταουκλή (Ξυνιάδα) άτομα 3
7. Ντερβένι (Καλαμάκι) άτομα 1
8. Ομβριακή άτομα 1
9. Σκάρμουτσα (Θαυμακός) άτομα 1
10. Χιλιαδού (Φυλλιαδώνα) άτομα 2
Σύνολο άτομα 14

Β) Από τα Φάρσαλα
1. Βασιλί άτομα 1
2. Ιμπισλέρι-Μπεσλέρι (Ελληνικά) άτομα 3
3. Κακλιτζί (Αχίλλειο) άτομα 1
4. Ντεμερλί (Σταύρος) άτομα 5
5. Σεμικλί (Πολυνέρι) άτομα 1
6. Φάρσαλα άτομα 13
Σύνολο άτομα 23

Συμπέρασμα: Όταν από χωριά της περιοχής μας, φιλότιμοι πατριώτες μας μπαίνουν στον αγώνα, φανερώνει ότι το 1821 είχε συνεγείρει όλο τον λαό μας και ότι τα Φάρσαλα δικαιούνται να υπερηφανεύονται γι' αυτό, αφενός και αφ' ετέρου μας υπομνήσκει ότι είναι χρέος μας ηθικό και πατριωτικό να μνημονεύουμε τα ονόματά τους, τα οποία δημοσιεύουμε στη συνέχεια.



 XX
back to top

ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ