Καλή εικόνα στα χωράφια, περιορισμένα προβλήματα από εχθρούς και συγκρατημένη αισιοδοξία για την παραγωγή – Στο επίκεντρο η ποιότητα και το κόστος παραγωγής
Με θετικό πρόσημο εξελίσσεται μέχρι σήμερα η φετινή βαμβακοκαλλιέργεια στην περιοχή των Φαρσάλων, με τα χωράφια να παρουσιάζουν καλή εικόνα και τους παραγωγούς να προσδοκούν μια ικανοποιητική παραγωγική χρονιά.
Το στοιχείο που ξεχωρίζει φέτος είναι η απουσία σοβαρών προσβολών από το πράσινο και το ρόδινο σκουλήκι, ενώ τα όποια προβλήματα παρουσιάστηκαν κατά τη διάρκεια της καλλιεργητικής περιόδου αντιμετωπίστηκαν χωρίς να δημιουργήσουν γενικευμένες επιπτώσεις.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει ο κ. Ζιάμας, η εικόνα στο χωράφι δεν μπορεί ακόμη να δώσει ασφαλή απάντηση για το τελικό αποτέλεσμα. Η πραγματική παραγωγή θα αποτυπωθεί όταν το βαμβάκι φτάσει στη ζυγαριά, ενώ στη συνέχεια θα αξιολογηθούν και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της φετινής σοδειάς.
«Μία από τις καλές χρονιές», αλλά η τελική εικόνα θα φανεί στη ζυγαριά
Στα αγροτεμάχια των μελών του Αγροτικού Συνεταιρισμού Βαμβακοπαραγωγών Φαρσάλων «Cotton Farsala» η φετινή καλλιεργητική περίοδος κύλησε, σε γενικές γραμμές, χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα.
Κατά την εγκατάσταση της καλλιέργειας υπήρξαν ορισμένες μεμονωμένες περιπτώσεις που χρειάστηκαν αντιμετώπιση, χωρίς όμως να προκύψει εκτεταμένο πρόβλημα επανασπορών. Ακολούθησε η εμφάνιση μυζητικών εντόμων, τα οποία αντιμετωπίστηκαν, ενώ ιδιαίτερα θετικό θεωρείται το γεγονός ότι δεν καταγράφηκαν σημαντικές προσβολές από πράσινο και ρόδινο σκουλήκι.
Σε ορισμένες περιοχές σημειώθηκαν και ζημιές από χαλαζόπτωση, χωρίς όμως αυτές να μεταβάλλουν τη συνολική εικόνα της καλλιέργειας.
«Θεωρούμε ότι είναι μία από τις καλές χρονιές», αναφέρει ο κ. Ζιάμας, διατηρώντας ωστόσο τις απαραίτητες επιφυλάξεις μέχρι να ολοκληρωθεί η συγκομιδή. Όπως εξηγεί, η καλή εικόνα που παρουσιάζει σήμερα ένα χωράφι δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα αποδώσει και το αντίστοιχο βάρος.
Η επίδραση που ενδεχομένως είχαν τα μυζητικά έντομα είναι επίσης κάτι που θα αποτυπωθεί στην πράξη. Για τον λόγο αυτό, η τελική απάντηση θα δοθεί όταν το προϊόν περάσει από τη ζυγαριά. «Θα το δείξει η ζυγαριά», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Το βλέμμα στραμμένο και στην ποιότητα
Πέρα από την ποσότητα, ιδιαίτερη σημασία έχει για τους βαμβακοπαραγωγούς και η ποιότητα του προϊόντος.
Η απότομη μεταβολή της θερμοκρασίας και η πτώση της σε χαμηλά για την εποχή επίπεδα δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσο μπορεί να επηρεαστεί το micronaire, ένα από τα βασικά ποιοτικά χαρακτηριστικά του βαμβακιού.
Το συγκεκριμένο ζήτημα θα μπορεί να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη ασφάλεια σε επόμενο στάδιο, καθώς οι μετρήσεις θα δείξουν την πραγματική κατάσταση. Σύμφωνα με τον κ. Ζιάμα, πάντως, η περιοχή των Φαρσάλων δεν αντιμετωπίζει συνήθως ιδιαίτερο πρόβλημα ως προς το συγκεκριμένο χαρακτηριστικό.
Κρίσιμος παράγοντας θα είναι και ο καιρός κατά το άνοιγμα των καρυδιών. Η ηλιοφάνεια θεωρείται απαραίτητη εκείνη την περίοδο, καθώς παρατεταμένες συνθήκες συννεφιάς μπορούν να επηρεάσουν το χρώμα του βαμβακιού.
Με τα σημερινά δεδομένα, οι εκτιμήσεις παραμένουν συγκρατημένα αισιόδοξες τόσο για την παραγωγή όσο και για την ποιότητα.
Περίπου 6.500 στρέμματα στον Συνεταιρισμό
Σημαντική παραμένει η παρουσία του βαμβακιού στην περιοχή των Φαρσάλων, παρά τη γενικότερη υποχώρηση των καλλιεργούμενων εκτάσεων στη Θεσσαλία.
Στον Αγροτικό Συνεταιρισμό Βαμβακοπαραγωγών Φαρσάλων «Cotton Farsala», ο οποίος αποτελεί την πρώτη αναγνωρισμένη Οργάνωση Παραγωγών Βάμβακος στην Ελλάδα, συμμετέχουν περισσότερα από 150 μέλη, ενώ οι εκτάσεις βαμβακιού που καλλιεργούν οι παραγωγοί της Οργάνωσης στην περιοχή υπολογίζονται σε περίπου 6.500 στρέμματα.
Όπως αναφέρει ο κ. Ζιάμας, δεν έχει σημειωθεί αντίστοιχη μείωση των εκτάσεων στον Συνεταιρισμό με αυτή που παρατηρείται συνολικά στη Θεσσαλία. Σε περιφερειακό επίπεδο, ωστόσο, εκτιμά ότι την τελευταία τριετία οι βαμβακοκαλλιέργειες έχουν περιοριστεί περίπου κατά 20%.
Η εξέλιξη αυτή συνδέεται και με τη γενικότερη οικονομική πίεση που βιώνει ο αγροτικός κόσμος.
Υψηλό κόστος και δύσκολες συνθήκες για τον παραγωγό
Παρά την καλή εικόνα των χωραφιών, η οικονομική πραγματικότητα παραμένει δύσκολη για τον παραγωγό.
«Ως παραγωγός είμαι συγκρατημένος έως απογοητευμένος», σημειώνει ο κ. Ζιάμας, αναφερόμενος κυρίως στο αυξημένο κόστος παραγωγής και στη δυσκολία εξασφάλισης μιας ικανοποιητικής οικονομικής απόδοσης.
Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις που έχουν κληθεί να διαχειριστούν τις συνέπειες των ακραίων καιρικών φαινομένων των προηγούμενων ετών. Όπως επισημαίνει, μετά από μία ιδιαίτερα δύσκολη καλλιεργητική χρονιά, η οικονομική ανάκαμψη δεν μπορεί να γίνει από τη μία στιγμή στην άλλη.
Παράλληλα, ο Έλληνας και ευρωπαϊκός βαμβακοπαραγωγός καλείται να ανταγωνιστεί προϊόντα που παράγονται σε διαφορετικές συνθήκες. Ο κ. Ζιάμας αναφέρεται στους περιορισμούς που ισχύουν στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς τη χρήση δραστικών ουσιών, αλλά και στη μη χρήση γενετικά τροποποιημένου σπόρου, την ώρα που το προϊόν καλείται να ανταγωνιστεί στην ίδια διεθνή αγορά βαμβάκι που παράγεται με διαφορετικούς όρους.
«Δεν μιλάμε για το ίδιο προϊόν», υπογραμμίζει χαρακτηριστικά.
Στόχος η ομοιογένεια και η ιχνηλασιμότητα του προϊόντος
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα που επιδιώκει να αναπτύξει ο Συνεταιρισμός είναι η παραγωγή ενός περισσότερο ομοιογενούς και ποιοτικά ελεγχόμενου προϊόντος.
Στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται αρκετές διαφορετικές ποικιλίες βαμβακιού, οι οποίες παρουσιάζουν διαφορετικά χαρακτηριστικά. Η προσπάθεια της «Cotton Farsala» επικεντρώνεται, μεταξύ άλλων, στη μεγαλύτερη δυνατή ομοιογένεια του προϊόντος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ιχνηλασιμότητα, η οποία φτάνει μέχρι το επίπεδο του αγροτεμαχίου. Οι παραγωγοί που συμμετέχουν στο σχήμα ενημερώνονται για τους κανόνες λειτουργίας και εφαρμόζουν το ιδιωτικό πρωτόκολλο που έχει θεσπιστεί, με πρακτικές και πιστοποιήσεις που σχετίζονται τόσο με την προστασία του περιβάλλοντος όσο και με τις συνθήκες εργασίας.
Η δυνατότητα ιχνηλασιμότητας μπορεί να φτάσει μέχρι τον τελικό καταναλωτή, εφόσον ακολουθούνται τα αντίστοιχα στάδια σε όλη την αλυσίδα παραγωγής και διακίνησης. Όσο το προϊόν απομακρύνεται από την Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση, ωστόσο, η διαδικασία αυτή γίνεται περισσότερο σύνθετη.
Από το σύσπορο στο εκκοκκισμένο βαμβάκι
Η δραστηριότητα του Συνεταιρισμού δεν περιορίζεται στην παράδοση του σύσπορου βαμβακιού.
Η «Cotton Farsala» μισθώνει εκκοκκιστήριο και προχωρά στην εκκόκκιση του προϊόντος με τη διαδικασία φασόν, αναλαμβάνοντας στη συνέχεια και τη διαχείριση των προϊόντων που προκύπτουν από την εκκόκκιση.
Με αυτόν τον τρόπο, ο Συνεταιρισμός έχει τη δυνατότητα να διαπραγματεύεται το εκκοκκισμένο βαμβάκι με βάση συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά και να προχωρά σε συμβόλαια που λαμβάνουν υπόψη στοιχεία όπως το χρώμα και το μήκος της ίνας.
Η πρακτική αυτή, ωστόσο, εμπεριέχει και επιχειρηματικό ρίσκο. Όταν ένα συμβόλαιο έχει συγκεκριμένες ποιοτικές απαιτήσεις, μία παρατεταμένη περίοδος συννεφιάς, βροχοπτώσεις ή ένα έντονο καιρικό φαινόμενο μπορεί να επηρεάσει τα χαρακτηριστικά του προϊόντος.
Το ρίσκο αυτό γίνεται ακόμη μεγαλύτερο όταν η παραγωγή ενός οργανωμένου σχήματος είναι συγκεντρωμένη γεωγραφικά σε μία συγκεκριμένη περιοχή.
«Λανθασμένη η λογική να φύγουμε από το βαμβάκι»
Παρά τις πιέσεις και τα προβλήματα, ο κ. Ζιάμας εκτιμά ότι το βαμβάκι εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική καλλιέργεια για τη Θεσσαλία και δεν θα ήταν σωστό να εγκαταλειφθεί.
Πρόκειται, όπως σημειώνει, για ένα προϊόν με πολλές και διαχρονικές χρήσεις, ενώ ο παραγωγικός εξοπλισμός και ένα σημαντικό μέρος της αγροτικής δραστηριότητας της περιοχής έχουν διαμορφωθεί γύρω από τη συγκεκριμένη καλλιέργεια.
«Θα ήταν λανθασμένη η λογική να φύγουμε από αυτή την καλλιέργεια», τονίζει.
Κατά την άποψή του, μία μαζική μετατόπιση των παραγωγών προς άλλες καλλιέργειες θα πρέπει να γίνει με συγκεκριμένο σχεδιασμό και με σαφή διαχωρισμό των παραγωγικών ζωνών. Μία απότομη και μεγάλης έκτασης αλλαγή θα μπορούσε, όπως εκτιμά, να δημιουργήσει νέες πιέσεις σε περιοχές όπου οι εναλλακτικές καλλιέργειες είναι ήδη οργανωμένες και αναπτυγμένες.
Το βαμβάκι, επομένως, εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κομμάτι της αγροτικής οικονομίας των Φαρσάλων. Η φετινή καλλιεργητική περίοδος αφήνει μέχρι στιγμής θετικές ενδείξεις, όμως η πραγματική εικόνα θα κριθεί στο χωράφι, στη συγκομιδή και τελικά στη ζυγαριά.
Για τους παραγωγούς, ο αγώνας παραμένει καθημερινός, με ζητούμενο όχι μόνο μία καλή παραγωγή, αλλά και μία τιμή που θα μπορεί να δικαιολογήσει το συνεχώς αυξανόμενο κόστος καλλιέργειας.
xx
