Στο μικροσκόπιο η απόφαση του δικαστηρίου για τις παράνομες επιδοτήσεις από το Εθνικό Απόθεμα
Νέα εξέλιξη καταγράφεται στην πολύκροτη υπόθεση των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων μέσω του Εθνικού Αποθέματος του ΟΠΕΚΕΠΕ, καθώς η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) άσκησε έφεση κατά της αθωωτικής απόφασης που εκδόθηκε για μία εκ των κατηγορουμένων στην υπόθεση.
Η παρέμβαση της EPPO σηματοδοτεί την πρόθεσή της να μπει τέλος στην πρακτική σύμφωνα με την οποία η επιστροφή των παρανόμως εισπραχθέντων ευρωπαϊκών κονδυλίων οδηγεί σε απαλλαγή από τις ποινικές ευθύνες.
57 καταδίκες και μία αθώωση
Η υπόθεση εκδικάστηκε από το Α’ Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών, το οποίο έκρινε ενόχους 57 κατηγορούμενους από την Κρήτη για απάτη σε βάρος των ευρωπαϊκών αγροτικών ενισχύσεων.
Ωστόσο, μία κατηγορούμενη αθωώθηκε κατά πλειοψηφία, καθώς το δικαστήριο έκανε δεκτό τον ισχυρισμό ότι είχε επιστρέψει, μαζί με τους νόμιμους τόκους, περίπου 30.000 ευρώ που είχε λάβει από τις επίμαχες επιδοτήσεις.
Η συγκεκριμένη απόφαση προκάλεσε την αντίδραση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, η οποία στις 6 Ιουλίου 2026 ανακοίνωσε την άσκηση έφεσης, υποστηρίζοντας ότι η επιστροφή των χρημάτων δεν αποκαθιστά τη ζημία που υπέστη το Εθνικό Απόθεμα.
Η θέση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Σύμφωνα με την EPPO, οι πόροι του Εθνικού Αποθέματος εξαντλούνται οριστικά από τη στιγμή που διατίθενται παράνομα και, ως εκ τούτου, η μεταγενέστερη επιστροφή των χρημάτων δεν αίρει τις συνέπειες της απάτης ούτε εξαλείφει το αξιόποινο της πράξης.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να αποτελέσει σημαντικό προηγούμενο για αντίστοιχες υποθέσεις που εκκρεμούν ή θα οδηγηθούν στο μέλλον ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Οι δηλώσεις Κοβέσι
Το ζήτημα είχε αναδείξει και η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας, Λάουρα Κοβέσι, κατά τη διάρκεια του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, εκφράζοντας προβληματισμό για τον τρόπο αντιμετώπισης αντίστοιχων υποθέσεων στην Ελλάδα.
Χαρακτηριστικά είχε επισημάνει ότι δεν μπορεί η επιστροφή των χρημάτων να αρκεί για να αποφεύγεται η ποινική ευθύνη σε υποθέσεις απάτης εις βάρος των ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Πώς λειτούργησε το κύκλωμα
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, από το 2019 έως το 2022 οι κατηγορούμενοι υπέβαλαν ψευδείς δηλώσεις προκειμένου να αποκτήσουν δικαιώματα ενίσχυσης από το Εθνικό Απόθεμα, το οποίο δημιουργήθηκε για να στηρίζει κυρίως νέους και νεοεισερχόμενους αγρότες.
Για να εξασφαλίσουν τις επιδοτήσεις, δήλωναν ότι κατείχαν ή μίσθωναν αγροτικές εκτάσεις στην περιοχή της Καστοριάς, παρότι οι περισσότεροι είχαν την έδρα και τη δραστηριότητά τους στην Κρήτη.
Ανύπαρκτες καλλιέργειες και εικονικά μισθωτήρια
Η έρευνα αποκάλυψε ότι στις συγκεκριμένες εκτάσεις δεν ασκούνταν καμία γεωργική ή κτηνοτροφική δραστηριότητα.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι πολλά από τα αγροτεμάχια δεν ανήκαν στους φερόμενους ιδιοκτήτες, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις οι σχετικές δηλώσεις ιδιοκτησίας τροποποιήθηκαν μόνο μετά την υποβολή των αιτήσεων επιδότησης.
Οι ελεγκτές διαπίστωσαν επίσης ότι οι δηλωμένες καλλιέργειες δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν στις συγκεκριμένες περιοχές, καθώς οι κλιματολογικές και γεωμορφολογικές συνθήκες της Καστοριάς δεν επιτρέπουν, μεταξύ άλλων, την ανάπτυξη αγριελιάς.
Ζημία άνω των 1,7 εκατ. ευρώ
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία, μέσω του συγκεκριμένου μηχανισμού καταβλήθηκαν παράνομα επιδοτήσεις συνολικού ύψους 1.736.989,23 ευρώ, ενώ αποτράπηκε η καταβολή επιπλέον 165.949,68 ευρώ, καθώς οι σχετικές αιτήσεις απορρίφθηκαν εγκαίρως.
Μεταξύ των καταδικασθέντων περιλαμβάνονται και δύο πρόσωπα που εμφανίζονταν ως ιδιοκτήτες των επίμαχων εκτάσεων και κρίθηκαν ένοχοι για συνέργεια στην απάτη.
Ποινές και νέα έρευνα για υπαλλήλους του ΟΠΕΚΕΠΕ
Οι 57 καταδικασθέντες τιμωρήθηκαν με ποινές φυλάκισης από ένα έως τρία έτη, με τριετή αναστολή, ενώ σε 28 εξ αυτών επιβλήθηκαν και χρηματικά πρόστιμα.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία συνεχίζει την έρευνα για την πιθανή ποινική ευθύνη υπαλλήλων του ΟΠΕΚΕΠΕ, τόσο για τους επιτόπιους ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν όσο και για την έγκριση πληρωμών χωρίς να έχει προηγηθεί πλήρης επαλήθευση των στοιχείων που είχαν δηλωθεί.
Τι είναι η EPPO
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) αποτελεί τον ανεξάρτητο εισαγγελικό θεσμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αρμοδιότητα τη διερεύνηση, τη δίωξη και την παραπομπή στη Δικαιοσύνη υποθέσεων που αφορούν απάτες και άλλα εγκλήματα εις βάρος των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ.
xx
